Devre elemanları ile basit bir güçlendirici yapmak
Haziran 3, 2008 
Yorumlar(8)
Geçenlerde hayatımda ilk defa küçük bir devre projesi üzerinde çalıştım. Proje bizim Ele 214 Laboratuvar dersinin bir eklentisiydi. Zorunlu değildi fakat yapmak isteyen yapabilirdi. Geriye dönüp baktığımızda iyi ki yapmışım diyorum. Proje nasıl bir şeydi onu anlatayım.
Transistör, Direnç ve Kondansatör ile basit bir stereo(çift giriş-çıkış) güçlendirici yapacaktık. Bu güçlendiricin toplam kazancı -10 olacaktı. Yani güçlendirici bizim girişe vereceğimiz voltaj değerini 10 katına artıracaktı. Örnek vermek gerekirse 5 voltluk bir girişi çıkışta bize -50 volt olarak verecekti. Önündeki eksi ise dalga boyunun yer değiştiğini gösteriyor. Bu güçlendirici çok basit dediğim gibi ve amacı örneğin kulaklıkları çalıştırmak için kullanabiliniyor. Normal bir kulaklık 5 volt ile çalışıyorsa 0.5Vlik girişin önüne bunu koyabiliriz.
Devremiz iki tane Voltage-Divider devresinin birleştirmesi ile oluşuyor(Common-Emitter devresi de deniliyor). Kısaca taslak şu şekilde:
Biz ilk önce bu devrenin teorik hesaplamalarını yaptık. Yaparken DC ve AC analizlerini ayrı ayrı yapıp bunları birleştirdik. Her iki analiz şeklini bilmemiz lazım yoksa kazancın 10 olabilmesi için gerekli olan direnç bilgilerini bulmamız imkansızlaşıyor. Devrenin hesaplamalarını yaptıktan sonra bir de simülasyon yaptık. Simülasyonu Proteus adında bir programla yaptık ve sonuçlar da istediğimiz değerlere yakın çıktı. Aşağıdaki grafikte bir giriş için olan grafikleri görebiliyorsunuz.
Gördüğünüz gibi yaklaşık 10 katında bir artma var ve “Phase Shift” dediğimiz olay da gerçekleşiyor, yani dalga kayma yapıyor. Almamız gereken liste şu şekilde çıktı:
- Dirençler: 100k, 33k, 4.7k, 390, 2.2k
- Kondansatörler: 3 tane 10uF
- Transistörler: BC107 ve BC177(İkiside birer BJT)
- Devreyi tamamlamak için de bir tane board aldık
Bu malzemeleri Ankara’da alabileceğiniz bir yer var orası da Ulus’daki Konya Sokağıdır. Burası çok meşhurdur ve her türlü elektrik,elektronik malzeme bulmanız mümkündür. Genellikle Robot topluluğundaki arkadaşlar buralara çokça gelirler. Ben ilk defa gitmiştim. Malzemeleri aldıktan sonra okula geldik ve laboratuvar sınıfında devre elemanlarını boarda yerleştirdik ve lehimledik. Belirtmekte fayda var bu proje’yi tek başına değil, Halil ile beraber yaptık. Boarda yerleştirme, malzemeleri lehimleme ve test etme işlemlerini kendisi yaptı. Ben ise teorik hesaplamaları,simülasyonları ve bir takım başka testler yaptım. Sonuç olarak aşağıdaki devreyi elde ettik:
Başta da dediğim gibi basit bir devredir, profesyonel bir şekilde kullanamıyoruz, fakat yine de bizim için iyi oldu. Bu dönem öğrendiğimiz çoğu bilgiyi burada kullandık ve çalıştığını da gördük.
Not:Hesaplamalar karışık olduğu için buraya koymadım, sadece genel hatlarını anlattım. Proje ile ilgilenen olursa ya da spesifik sorusu olanlar bana mail yoluyla ulaşabilirler.
Etiketler: amplifier, bc107, bc177, bjt, capacitor, circuit, common-emmiter, devre, direnç, güçlendirici, kondansatör, okul, resistor, transisor
Son Yorumlar
Etiketler (r:30) 
Tavsiyeler (r:5)
Merhaba Fatih,
Bu yaptığınız devre henüz daha tam bir amfi sayılmıyor ,sanırım bu şeklinde preamfi ismi veriliyordu yani güçlendirici devreye uygun sinyal seviyesine çekiliyor.
common emiter preamfiler giriş empedansı düşük çıkış empedansı yüksek ve gerilim kazancı yüksektir.
Bu devre sonrasında Darlington çiftleriyle PushPull sınıfı AB amfi yapacaksınız.
Eğer ihtiyacın olursa bir zamanlar yaptığımız 22W tam amfinin ( preamfi amfi powerSupply ) rapor / analiz ve devre şamasını yollayabilirim.
Bugün sınavından çıktım Fatih fark kuvvetlendiricilerin, Elektronik Devreler dersi yani… Özellikle bu seneki deneylerimizde sık sık yaptık bunları. Tek eğlencemiz laboratuvarlar
Onları da gerçi çeşitli sınavlarla sıkıcı hale getirebiliyorlar ya neyse…
Çok güzel bir yazı, eline sağlık. Devreyi, simulasyonunu ve pratikteki resimlerini koyman özellikle çok hoş olmuş
Bu arada ilgilenenler için özellikle bu tip kuvvetlendirici deneylerinin ağırlıklı olduğu Yıldız Teknik Üniversitesi Elektronik deneyleri…
Filtreleri bu kadar detaylı öğrenmiyoruz bizim elektronik dersinde (YTÜ elektrik müh.) ancak RE1 dirençlerinin işlevi nedir yani kapasiteyi RE2 lere paralel bağlayıp AC’de kısa devre yapıyorduk (ya da yok sayıyorduk hatta özel bir adı da vardı çıkaramadım) ancak RE2 ler yeterli değil mi zaten. Sınavdan da yeni çıkmışsınız sorum saçmaysa kusura bakmayın.
Güzel bir yazı olmuş elinize sağlık. Bir dahakinde osiloskop fotolarını da bekleriz
[...] Okumaya devam edin: Devre elemanları ile basit bir güçlendirici yapmak [...]
fatih arkadaşım bütün elektronik kitaplarında hep hazır devreler anlatılmakta ya bir direnç bir kondansatör hangi formulden faydalanılarak oraya konmuş elktronik kitaplarında böyle bilgiye raslamadım myo elektrik mezunuyum yardımcı olusan memnun olurum
eyvallah gardas
btj amfi hesaplamasında. betanın hesaplanmasınasıl oluyo acaba bilen biri var mı?