Arslanlar Şehri

Apple’in Ipod başarısını gören Microsoft , onlar para kazanıyor da biz neden para kazanamayım deyip, bu işe atıldılar. Zune adlı bir müzik-film oynatıcısı tanıtıldı. Özellikleri ise : 30gb dahili sabit diski, Wifi, dahili Radyo(FM), 3 inç ekran(QVGA) ve h.264, Mp3, AAC ve WMA desteği(Ogg haliyle yok tabi her zamanki gibi), vs …

Burada bana göre en güzel özelliklerinden biri, Ipod’dan da ayıran özellik, kuşkusuz WiFi özelliği.
Kulağa hoş geliyor.Şimdi biraz hayal edelim:

İki tane Zune sahibi kişi buluşuyor. Biri diğerinin sahip olduğu bir kaç parçayı beğeniyor, ve arkadaşından ona göndermesi istiyor. Arkadaşı da onu kırmıyor, ve istediği parçalarını ona Wifi sayesinde gönderiyor. İkisi de bu olayı seviyorlar tabi. Hemi kolay, zamandan tassaruf ve daha önce alışagelmedik bir olay(Cep telefon’daki bluetooth özelliği ile gerçi bunu yaşıyoruz)

Yeni aldığ parçaları Zune’in çalma listesine ekleniyor, ve bu parçaları alan arkadaşımız da seviniyor. Yolda giderken kullaklığını takıyor ve başlıyor dinlemeye. Tabi aldığı parça güzel, ve bir kez daha dinliyor. Sonra bir kez daha dinliyor.
Dinlerken karşıdan başka bir arkadaşı geliyor(adı Ahmet olsun) ve yeni aldığı ürünü ona tanıtıyor. Ve diğer arkadaşından aldığı parçayı da ona dinletirmek istiyor tabi. Ahmete kulaklığı veriyor ve oynat düğmesine başlıyor.

Ama çalmıyor! Ahmet dinleyemiyor parçayı.

Neden peki ? Evet Microsoft bu güzel alete, gönderilen şarkılarını sadece 72 saat boyunca ve günde 3 kez dinleyebilecek bir özellik ekliyor. 72 Saat sonra dinlenemiyor. Sanki bir yerden tanıdık geliyor bu olay. Bunu Zune Indiser Blog çok basit bir açıklama ile bize anlatmaya çalışmış:

“I made a song. I own it. How come, when I wirelessly send it to a girl I want to impress, the song has 3 days/3 plays?” Good question. There currently isn’t a way to sniff out what you are sending, so we wrap it all up in DRM. We can’t tell if you are sending a song from a known band or your own home recording so we default to the safety of encoding. And besides, she’ll come see you three days later. . .

Ama burdaki yazılanlar Creative Commons lisansına aykırıdır. Creative Commons FAQ’ından bir alıntı:

What happens if someone tries to protect a CC-licensed work with digital rights management (DRM) tools?

If a person uses DRM tools to restrict any of the rights granted in the license, that person violates the license. All of our licenses prohibit licensees from “distributing the Work with any technological measures that control access or use of the Work in a manner inconsistent with the terms of this License Agreement.”

Yani CC lisansını hiçe saymaktır bu. Örneğin siz bir sanatcısınız. Ve yaptığınız eserleri Creative Commons lisansı altına alıyorsunuz. Bu demek ki, yaptığınız eserleri, herkes dilediği gibi sınır tanımadan kopyalayabilir, çoğaltabilir, değiştirebilir, satabilir. Tek şart eserin sahibini belirtmeniz gerekiyor.
Şimdi biri sizin parçanızı geldi Zune’nin içine aktardı. Ve yolda yürürken bir arkadaşınıza yolladınız. Yukarıdaki anlatığım gibi bir olay oluyor. Eserleriniz CC lisansı altında, ama Microsoft bunu hiç aldırmadan, kendi kafasına göre 72 saat geçerli damgasını eserlerinizin üstüne vuruyor. Ne yapacak sınız ?

Hadi tüketicileri yanıltarak bir takım sözde özellikleri satıyorsunuz. Ama böyle bir yasal düzenleme’de kockoca Microsoft firmasının bunu görmezden gelmesini anlamıyorum. Anlamak lazım da, bizim gibi normal insanlar herhalda bunu anlayamıyor. Bakalım önümüzdeki yıllar daha neler göreceğiz. Tek bildiğim Microsoft’un başı yine çok ağrıyacak bu yüzden…

Not: vernetzt.ws‘den ilgili bölümler alınmıştır. türkçeye çevirdim bir kaç kısmını

Etiketler: cc, creative commons, drm, zune